Het eerste kwartaal van 2026 staat volledig in het teken van de jaarrekening en de audits. Voor veel financieel managers en CFO’s is dit de drukste periode van het jaar, maar ook de meest bepalende. Alle inspanningen die in het vierde kwartaal van 2025 zijn gedaan om de administratie netjes af te sluiten en de PBC-lijst zorgvuldig op te stellen, komen nu tot hun recht. Q1 is hét moment waarop duidelijk wordt of de organisatie haar financiële en niet-financiële processen voldoende op orde heeft.
De jaarrekening over 2025 is meer dan een samenvatting van cijfers. Het vormt zowel een spiegel van de prestaties als een kompas voor de toekomst. Stakeholders verwachten steeds vaker dat de jaarrekening niet alleen inzicht geeft in winst, omzet en solvabiliteit, maar ook in de manier waarop de organisatie zich positioneert op het gebied van duurzaamheid, digitale weerbaarheid en risicomanagement. Dit vraagt om een andere manier van rapporteren: cijfers moeten worden voorzien van duiding en context. Wat betekenen de resultaten voor de strategie? Welke investeringen zijn nodig om toekomstbestendig te blijven? En hoe sluit de financiële realiteit aan bij de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de onderneming?
De rol van de externe audit verandert mee met deze bredere verwachtingen. Met de introductie van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) moeten veel bedrijven vanaf boekjaar 2025 voor het eerst verplicht rapporteren over ESG-thema’s. Dit betekent dat accountants niet alleen naar de financiële cijfers kijken, maar ook naar de betrouwbaarheid van duurzaamheidsdata. Hoe zorgvuldig zijn CO₂-uitstoot, energieverbruik en diversiteit vastgelegd? Welke interne controles zijn ingericht om de datakwaliteit te waarborgen? Dit wordt een belangrijk aandachtspunt in 2026.
Daarnaast treedt de Digital Operational Resilience Act (DORA) in werking. Hoewel deze vooral gericht is op financiële instellingen, zien we dat auditors breder aandacht vragen voor IT- en cyberrisico’s. Voor CFO’s betekent dit nauwere samenwerking met IT en compliance. Interne beheersing is niet langer een exclusief financieel thema, maar een multidisciplinair vraagstuk.
Neem een middelgrote productieonderneming die in 2026 haar eerste geïntegreerde jaarverslag opstelt. Naast financiële resultaten worden ook duurzaamheidsindicatoren gepresenteerd. Om dit betrouwbaar te doen, heeft de onderneming een intern ESG-kader ontwikkeld. Alle data, van energieverbruik tot personeelsdiversiteit, worden verzameld, geverifieerd en in een dashboard vastgelegd. Tijdens de audit kan de accountant daardoor niet alleen de financiële cijfers, maar ook de onderliggende ESG-data toetsen. Dit verlaagt de kans op correcties en discussies.
Volgens de richtlijnen van toezichthouders zal de aandacht vooral uitgaan naar:
TIP: Bereid een communicatieplan voor richting aandeelhouders en medewerkers, waarin de jaarrekening wordt vertaald naar begrijpelijke inzichten.
De jaarrekening en audit is niet zomaar een verplichting, maar een kans om transparantie te versterken, en de strategie te omlijnen. Door de jaarrekening te zien als een strategisch document en de audit te gebruiken als toetsing van de gehele bedrijfsvoering, wordt dit kwartaal een fundament voor duurzame groei. Wie duurzaamheid, governance en digitale weerbaarheid serieus meeneemt, staat sterker in de markt en bouwt een robuuste reputatie op.